ตั้งเป้าหมายให้ข้อมูล

ผมเชื่อว่าในการนำเสนอข้อมูลโดยเฉพาะข้อมูลเชิงปริมาณ หลายครั้งเรามักจะมีเกณฑ์มาตรฐานหรือ benchmark อยู่ในใจ ฝ่ายขายอาจจะมียอดที่ตั้งไว้ตั้งแต่ต้นปี ฝ่ายบุคคลก็มีเป้าหมายผลงานของพนักงาน ผลการเรียนในแต่ละเทอมเราก็มีเกณฑ์อยู่ว่าถ้าได้เกรด 2 คือผ่าน เกรด 4 คือดีมาก รอบๆ ตัวเรามีมาตรฐานวัดอยู่ทั้งนั้นครับ

แต่ทำไมเวลาเราโชว์กราฟ เราไม่เคยคิดจะ “แสดง” เกณฑ์มาตรฐานพวกนี้ให้คนดูเป็นข้อมูลเปรียบเทียบ? ลองดูกราฟที่ฝ่ายขายนำเสนอแผนโฆษณา 3 ครั้งในรอบปีที่ผ่านมา แบบซ้ายหรือขวาที่ดูมีเรื่องราวมากกว่ากัน?

06-01-with-without-benchmark
[รูปที่ 1] กราฟแบบไม่แสดง benchmark และแบบแสดง benchmark
กราฟทางซ้ายนี่เป็นกราฟทั่วไปที่เราใช้กัน ส่วนกราฟทางขวาเติมเส้นสีแดงแสดง benchmark เอาไว้อีกนิด แต่เพิ่มมูลค่าให้กับข้อมูลได้ไม่น้อย

สำหรับบทความนี้เราจะมาลองวาด benchmark line เป็นเป้าหมายของตัวเลขดู ซึ่งเทคนิคนี้ไม่ได้ยากเลยครับ ความลับของมันคือการเพิ่มข้อมูลอีกชุดเพื่อเป็นข้อมูลของ benchmark แค่นั้น

06-02-table-data
[รูปที่ 2] การเตรียมตารางและคอลัมน์ benchmark เพื่อเอาไว้วาดเส้น
เมื่อได้ตารางแล้ว ก็จัดการสร้างกราฟได้เลย โดยเริ่มจากกราฟ Clustered Column ธรรมดาก่อน

06-03-clustered-column
[รูปที่ 3] กราฟ Clustered Column แสดงข้อมูล Performance และ Benchmark
ทีนี้เราต้องแปลงข้อมูล benchmark ให้กลายเป็นเส้น ทำได้โดยการ (1) เลือกกราฟเอาไว้ (2) เลือก Chart Design (contextual menu) -> Change Chart Type เพื่อเรียกหน้าต่าง Change Chart Type และ (3) เปลี่ยน Chart Type ของ Benchmark เป็น Line

06-04-change-chart-type
[รูปที่ 4] แปลงข้อมูลคอลัมน์ benchmark ให้กลายเป็นเส้น
ตรงนี้ไม่ต้องกดเช็ค Secondary Axis นะครับ (เส้น benchmark เราใช้มาตราส่วน (scale) เดียวกับข้อมูล performance อยู่แล้ว)

หน้าตาที่ได้ก็จะออกมาประมาณนี้เลยครับ

06-05-add-benchmark-line
[รูปที่ 5] กราฟแท่งและเส้น benchmark
เพื่อความสวยงามเราต้องปรับแต่งเส้น benchmark ให้ขยายเกินคอลัมน์ข้อมูลออกมาทั้งสองฝั่ง เทคนิคตรงนี้จะละเอียดนิดนึงนะครับ เริ่มแรกเลย เราต้องแทรกแถวข้อมูล (ปลอม) ของ benchmark ไว้ด้านบนและด้านล่างของข้อมูลจริง

06-06-add-benchmark-data
[รูปที่ 6] แทรกแถวข้อมูลปลอมไว้ด้านบนและด้านล่างของข้อมูล benchmark
เมื่อได้ข้อมูลเพื่อจะเอาไว้ทำเส้น benchmark ให้เลยออกมาจากแท่งคอลัมน์ ก็ (1) กดเลือกกราฟเอาไว้ และจะเห็นว่าตารางข้อมูลที่กราฟอ้างอิงอยู่ก็จะถูกเลือกเช่นกัน (2) ให้เอาเมาส์วางไว้ที่มุมขวาบนของกรอบพื้นที่ตัวเลขข้อมูล (กรอบสีน้ำเงิน) จะเห็นว่าเคอร์เซอร์ของเมาส์เปลี่ยนเป็นรูปลูกศรทแยงมุม จากนั้นลากมุมกรอบสีน้ำเงินขึ้นไปชิดกับหัวตาราง ถ้าทำถูกต้องจะเห็นว่าพื้นที่ด้านซ้ายของกราฟมีช่องว่างเพิ่มขึ้นมา

06-07-extend-line-before
[รูปที่ 7] เลื่อนเส้น benchmark ด้านซ้ายออกมาให้เลยคอลัมน์ข้อมูล
เสร็จแล้วให้ทำซ้ำแบบเดิม แต่คราวนี้ (3) ให้วางเคอร์เซอร์ของเมาส์ไว้ที่มุมขวาล่างของกรอบพื้นที่ตัวเลขข้อมูล (กรอบสีน้ำเงิน) และทำการลากลงมาคลุมแถวข้อมูลด้านล่างสุดที่เราเตรียมไว้ ถ้าทำถูกต้องจะเห็นว่าพื้นที่ด้านขวาของกราฟมีช่องว่างเพิ่มขึ้นเหมือนด้านซ้ายแล้ว

06-08-extend-line-after
[รูปที่ 8] เลื่อนเส้น benchmark ด้านขวาออกมาให้เลยคอลัมน์ข้อมูล
เสร็จแล้วก็ตกแต่งกราฟของเราให้มีเรื่องราวครับ รายละเอียดที่มีการปรับแต่งกราฟด้านล่างนี้มีหลายอย่างเลยครับ

  • การลดช่องไฟของแท่งคอลัมน์ทั้ง 3 (ทำให้แท่งคอลัมน์ดูกว้างขึ้น และสมดุลกับขนาดของกราฟโดยรวม)
  • ลบแกนมาตราส่วน (แกนแนวตั้ง) ออกไป และใส่ค่าเปอร์เซนต์ที่ยอดคอลัมน์แต่ละแท่ง
  • ลบป้ายคำอธิบายข้อมูล (legend) ด้านล่าง
  • ใส่หัวข้อกราฟให้ชัดเจน
  • ใส่ป้ายข้อมูลให้เส้น benchmark
  • ปรับแต่งสีโดยรวม โดยลดสีตัวอักษรให้เป็นสีเทาเข้ม และเน้นที่คำว่า benchmark ทั้งในคำอธิบายด้านบน และป้ายข้อมูลของเส้น benchmark

06-09-declutter
[รูปที่ 9] กราฟที่เสร็จเรียบร้อยใช้ในการนำเสนองานจริง
กราฟคอลัมน์ที่มีเส้น benchmark ขีดกลางแบบนี้ใช้ได้ดีในกรณีที่ข้อมูลคอลัมน์ทุกแท่งของเรามี benchmark เท่ากันครับ แต่ถ้าแผนโฆษณาแต่ละครั้งมีเป้าหมายต่างกัน เราไม่สามารถตีเส้น benchmark แบบนี้ได้ และต้องแก้ด้วยการแยกจุด benchmark ของใครของมันครับ

เริ่มต้นด้วยตารางคล้ายๆ ของเดิมนะครับ แต่จะเห็นว่า benchmark ของแต่ละแผนโฆษณานั้นมีค่าต่างกัน

06-10-combo-table
[รูปที่ 10] การเตรียมตารางและคอลัมน์ benchmark (ที่มีค่าต่างกัน) เพื่อเอาไว้วาดเส้น
เมื่อได้ตารางแล้ว ก็จัดการสร้างกราฟได้เลย โดยเริ่มจากกราฟ Clustered Column ธรรมดาก่อนเหมือนเดิม

06-11-combo-clustered-column
[รูปที่ 11] กราฟ Clustered Column แสดงข้อมูล Performance และ Benchmark ที่มีค่าต่างกัน
แปลงข้อมูล benchmark ให้กลายเป็นเส้น ทำได้โดยการ (1) เลือกกราฟเอาไว้ (2) เลือก Chart Design (contextual menu) -> Change Chart Type เพื่อเรียกหน้าต่าง Change Chart Type และ (3) เปลี่ยน Chart Type ของ Benchmark เป็น Line

06-12-change-chart-type
[รูปที่ 12] แปลงข้อมูลคอลัมน์ benchmark ให้กลายเป็นเส้น
จะเห็นว่าเส้นเอียงๆ ที่เกิดขึ้นจากข้อมูลนั้นไม่สามารถ “สื่อ” ถึง benchmark ได้ดี แก้ได้โดยการลบเส้นนี้ออก และใส่เครื่องหมาย (Marker) ของข้อมูลแทน

การลบเส้นนี่ทำได้ง่ายมากครับ (1) เลือกเส้นเอาไว้แล้วกดปุ่มเมาส์ขวา จากนั้นเลือกคำสั่ง Format Data Series… (2) จากหน้าต่าง Format Data Series ให้เลือก Fill & Line (รูปกระป๋องสี) และลงมาเลือก No Line จากข้อตัวเลือกของ Line แค่นี้เส้นก็จะหายไปแล้วครับ

06-13-remove-line
[รูปที่ 13] ขั้นตอนการลบเส้นกราฟ ก่อนการใส่เครื่องหมาย (Marker) ให้ข้อมูล
จากหน้าต่างเดียวกันนี้ (5) ให้เราขยับไปที่ช่อง Marker และ (6) เลือก Marker Options ให้เป็น Built-in แบบเส้น กำหนดความยาวไว้สัก 20 (7) เลือก Fill ให้เป็นแบบ Solid fill (8) เลือกสีของ Marker ให้เป็นสีแดง สุดท้ายคือ (9) ลบเส้นขอบของ Marker ออก

06-14-add-makers
[รูปที่ 14] ขั้นตอนการใส่เครื่องหมาย (Marker) ให้ข้อมูล
เสร็จแล้วก็ตกแต่งกราฟเช่นเดิมครับ การปรับแต่งก็มีรายละเอีดตามหัวข้อด้านล่างนี้

  • การลดช่องไฟของแท่งคอลัมน์ทั้ง 3 (ทำให้แท่งคอลัมน์ดูกว้างขึ้น และสมดุลกับขนาดของกราฟโดยรวม)
  • ลบแกนมาตราส่วน (แกนแนวตั้ง) ออกไป และใส่ค่าเปอร์เซนต์ที่ยอดคอลัมน์แต่ละแท่ง
  • ลบป้ายคำอธิบายข้อมูล (legend) ด้านล่าง
  • ใส่หัวข้อกราฟให้ชัดเจน
  • ใส่ป้ายข้อมูลไว้ให้เส้น benchmark ทุกเส้นทางด้านขวา
  • ปรับแต่งสีโดยรวม โดยลดสีตัวอักษรให้เป็นสีเทาเข้ม และเน้นที่คำว่า benchmark ทั้งในคำอธิบายด้านบน และป้ายข้อมูลของเส้น benchmark

06-15-declutter
[รูปที่ 15] กราฟที่เสร็จเรียบร้อยใช้ในการนำเสนองานจริง
จะเห็นว่าการเพิ่มเส้น benchmark ให้กับกราฟของเรา นอกจากจะช่วยเพิ่มบริบทให้ข้อมูลแล้ว ยังช่วยให้เราสามารถสื่อสารได้ทั้งข้อมูลและ “เป้าหมาย” ของมันได้ในเวลาเดียวกัน 

ถึงแม้ข้อมูลที่ต้องการนำเสนอจะไม่มี “เป้าหมาย” ในเชิงธุรกิจ แต่เราก็สามารถ “ตีเส้น” เพื่อสร้างบริบทให้ข้อมูลเราได้ ไม่ว่าจะเป็นค่าเฉลี่ยของข้อมูลทุกชุด หรือค่าเฉลี่ยทั่วไปในบริบทที่เรานำเสนอ

ลองนึกกันดูนะครับว่าจะสามารถใช้เส้น benchmark เพิ่มมูลค่าให้ข้อมูลเราได้อย่างไรบ้าง

สรุปเรื่องราวเกี่ยวกับเส้นกราฟที่เรียกว่า benchmark ในตอนนี้

  • เส้น benchmark สามารถช่วยสื่อสาร “เป้าหมาย” ได้ชัดเจน
  • ถ้าข้อมูลทุกชุดมีเป้าหมายเท่ากัน ตีเส้น benchmark เส้นเดียวได้เลย
  • ถ้าข้อมูลแต่ละชุดมีเป้าหมายต่างกัน ใช้จุดเครื่องหมาย (Marker) แทนเส้น benchamrk

อ้างอิง

บทความนี้อ้างอิงจากบทที่ 4 How we are better or worse than a benchmark: Displaying relative performance ของหนังสือ Effective data visualization (ISBN 978-1544350882)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *