ใครที่คุ้นเคยกับเรื่อง data literacy น่าจะเคยผ่านตารูปพีระมิด DIKW ที่ย่อมาจาก data, information, knowledge และ wisdom กันมาบ้างนะครับ แนวคิด DIKW Pyramid นี้มีคนดัดแปลงออกมาเป็นแผนภูมิหลายแบบมาก ชุมชนฝั่งการจัดการความรู้ก็เอาไปทำเป็นภาพพีระมิดแบบละเอียดขึ้นไปอีก แต่โดยหลักการแล้วแนวคิดนี้อธิบายว่า ข้อมูล (data) นั้นจะถูกประมวลผลไปอยู่ในรูปที่เป็นระเบียบแบบแผน เข้าใจได้ (information) และความเข้าใจในข้อมูลเหล่านั้นก็จะทำให้เกิดความรู้ใหม่ (knowledge) เมื่อนำความรู้นี้ไปใช้ก็กลายเป็นปัญญา (wisdom) นั่นเอง

ถ้าพิจารณาจากขึ้นตอนที่เปลี่ยนจาก knowledge เป็น wisdom ใน KM Cognitive Pyramid เราจะเห็นว่ามีเรื่องของการประยุกต์ (apply) การวิเคราะห์ (analyze) การแสดงผล (display) และการแสดงภาพ (visualize) อยู่ด้วย นั่นหมายความว่าหากเราต้องการจะเปลี่ยนผ่านความรู้ไปเป็นปัญญา มันต้องผ่านการวิเคราะห์หาผลเชิงลึก (insights) และผ่านการเล่าเรื่องที่ดีนั่นเอง (storytelling)

จุดนี้ละครับที่ data storytelling เข้ามาเชื่อมเพื่อกระจายองค์ความรู้ที่องค์กรสกัดออกมาจากบริบทข้อมูลของตนเอง ขยายผลออกไปในวงกว้างระดับองค์กรหรือสู่สาธารณะ

พูดอีกนัยหนึ่งก็คือ data storytelling จะสามารถเปลี่ยน insights ให้กลายเป็น action นั่นเอง

อ้างอิง

DIKW pyramid https://en.wikipedia.org/wiki/DIKW_pyramid