ไม่บ่อยนักที่แนวคิดฝั่ง data visualization และ data storytelling จะได้รับการยืนยันจากฝั่งนักวิชาการนะครับ แต่นี่คือหนึ่งงานวิจัยที่ฟันธงแล้วว่าถ้าเราทำตาม 2 ขั้นตอนนี้ ข้อมูลที่เราสร้างจาก insights จะช่วยให้กลุ่มเป้าหมายเข้าใจได้ง่ายและจำความหมายของมันได้นาน

งานวิจัยที่ยืนยันเรื่องนี้ชื่อว่า Declutter and Focus: Empirically Evaluating Design Guidelines for Effective Data Communication ที่ตีพิมพ์ใน IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics เมื่อเดือนตุลาคม 2022 ที่ผ่านมา

ทำให้ภาพดาต้ามีประสิทธิภาพด้วยการ declutter และ focus

สองขั้นตอนที่ช่วยให้ภาพดาต้าของเราดูดีและจำง่ายคือ (1) declutter และ (2) focus

declutter คือเทคนิคลดทอนรายละเอียดที่รกรุงรังและไม่จำเป็นออกจากภาพดาต้า เช่นเส้นกริด เส้นขอบตาราง ป้ายข้อมูลที่ซ้ำซ้อน หรือพูดง่ายๆ ก็คือการทำความสะอาดภาพดาต้าเราให้กลายเป็นผืนผ้าใบที่มีแต่องค์ประกอบที่จำเป็น หลังจากนั้นในขั้นตอน focus ก็จะเป็นการใส่หัวข้อให้ชัดเจนเพื่อแสดง insights ที่เราจะสื่อสารกับกลุ่มเป้าหมาย และเลือกดึงเอาองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับ insights นั้นออกมาแสดงด้วยสีที่ชัดเจน (action color) รวมถึงการเขียนคำอธิบายเพิ่มเติมในบริเวณที่เหมาะสม (annotation)

ทีมงานวิจัยแบ่งภาพดาต้าเป็น 3 ชุดตามรูปข้างล่าง แบบแรก cluttered คือภาพดาต้าที่ไม่ได้ปรับแต่งอะไรเลย สีสันมากมาย และรายละเอียดเยอะแยะไปหมด แบบที่สอง decluttered คือทำความสะอาดแล้ว แบบที่สาม decluttered + focus คือใส่ ให้ข้อมูลด้วยหัวข้อที่ชัดเจนขึ้น และสี action color

จากนั้นทีมวิจัยก็ให้นักวิจัยก็ให้นักศึกษาปริญญาตรีวาดภาพดาต้าที่จำได้ ใส่รายละเอียดและบทสรุปของเรื่อง รวมถึงให้ประเมินความสวยงาม ความชัดเจน ความเป็นมืออาชีพและความน่าเชื่อถือของภาพดาต้าด้วย ผลก็คือภาพ decluttered ได้คะแนนความเป็นมืออาชีพสูง ภาพ decluttered + focus ได้คะแนนความสวยงามและชัดเจนสูงขึ้นไปอีก และที่สำคัญมากคือนักศึกษาสามารถจดจำรายละเอียด insights ของภาพดาต้าแบบ decluttered + focus ได้ดีที่สุด

ที่จริงในวงการ data visualization คุ้นเคยกับสองขั้นตอน declutter และ focus นี้มานานแล้ว แต่งานวิจัยชิ้นนี้ตอกย้ำว่าสิ่งที่นักออกแบบดาต้าแนะนำกันมานานเป็นเรื่องที่เป็นประโยชน์และใช้ได้จริง

หมายเหตุ

มีผู้เขียนร่วมถึง 6 ท่าน คือ Kiran Ajani, Elsie Lee, Cindy Xiong, Cole Nussbaumer Knaflic, William Kemper และ Steven Franconeri ซึ่งเราคงจะไม่คุ้นชื่อส่วนใหญ่ใน แต่ชื่อที่สี่ Cole Nussbaumer Knaflic คือผู้เขียน storytelling with data: a data visualization guide for business professionals และ storytelling with data: let’s practice! สองหนังสือ best seller ที่โด่งดังนั่นเอง และเธอก็เป็นคนหนึ่งที่ช่วยให้แนวคิด declutter + focus กลายเป็นที่สนใจของคนทั่วไปด้วย

อ้างอิง

Declutter and Focus: Empirically Evaluating Design Guidelines for Effective Data Communication https://virtual.ieeevis.org/year/2021/paper_v-tvcg-9385921.html
Declutter and Focus: Empirically Evaluating Design Guidelines for Effective Data Communication https://ieeexplore.ieee.org/document/9385921
two bestselling books that will improve your data visualization skills https://www.storytellingwithdata.com/books