พูดกันตรงๆ ผมไม่เคยใช้แผนภูมิเรดาร์ (Radar Chart)  ในการนำเสนอข้อมูลเลย เห็นแผนภูมินี้ทีไร นึกถึงสมัยเล่นเกมฟุตบอล Winning Eleven ที่ผู้พัฒนาจะแสดงค่าพลังนักเตะด้วยแผนภูมิเรดาร์

แผนภูมินี้ใช้แสดงข้อมูลแบบหลายตัวแปรที่มีจำนวนตัวแปรอย่างน้อยสามหรือสี่ตัวขึ้นไป โดยจะถูกแทนที่บนแกนสำหรับแต่ละตัวแปร แผนภูมินี้มีลักษณะคล้ายกับใยแมงมุมบางคนก็เลยเรียก Spider chart มันถูกออกแบบเพื่อเปรียบเทียบตัวแปร และช่วยให้ตัดสินใจด้วยการมองอย่างรวดเร็ว

ถ้าอยากใช้แผนภูมินี้ต้องทำอะไรบ้าง

• ตัวแปรควรถูกจัดเรียงตามลำดับที่มีความหมาย
• ควรมีตัวแปรมากกว่า 3 ตัว มันจะได้แตกออกมาเป็น 3 จุด ถ้าน้อยกว่านี้มันไม่ได้รูปเรดาร์ หรือใยแมงมุม
• แต่ตัวแปรก็ไม่ควรมากไป สัก 6-8 กำลังสวย

จุดแข็งของแผนภูมินี้มีอะไรบ้าง

• เห็น outlier เร็ว คือมันจะโดดออกมาเลย
• เปรียบเทียบข้อมูลสองชุดได้ดี ลองกลับไปดูภาพนักเตะ 2 คนด้านบนนะครับ มองแป๊บเดียวเห็นชัดว่าใครเก่งกว่ากัน

จุดด้อยของแผนภูมิเรดาร์

• ถ้าเปรียบเทียบข้อมูลมากกว่า 2 ชุดก็ดูยากทันที ลองนึกดูว่าถ้าต้องเทียบนักเตะ 3 – 4 คนในภาพเรดาร์ชุดเดียวกัน เส้นมันจะทับซ้อนกันไปหมด คือสร้างความสับสนและข้อมูลซ้อนทับกันวุ่น

ไม่ใช้เรดาร์ แต่อยากเทียบค่าตัวแปรหลายตัว ทำอย่างไร

แผนภูมิเรดาร์สวย แต่อาจดูรก ทางแก้ง่ายๆ คือใช้กราฟแท่งครับ ทั้งแบบกราฟจิ๋ว (small multiples) เรียงกันไป หรือแบบหันหลังชนกันก็ได้ครับ (back to back bars)

ขอใช้โอกาสนี้ลองทำ makeover งานของผู้ใช้ x ที่ชื่อ NB News – Editor Watchara R. เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้นนะครับ

ซึ่งในภาพเดิมที่เทียบนายก และนายกเงา มีการเทียบตัวแปร 4 ตัว อธิบายวิธีการคิดคะแนน ซึ่งก็ไม่ได้ละเอียดนัก หนักไปทางใช้ความรู้สึกด้วย แต่ทีนี้ ถ้าทำเป็นแผนภูมิเรดาร์ก็จะมีแค่ 4 มุม มันดูแปลกๆ เดาว่าน่าจะเพราะเหตุนี้ก็เลยเอาคะแนนเฉลี่ยรวมมาใส่ด้วย ซึ่งจริงๆ ไม่ควร ผมก็เลยขอเพิ่มตัวแปรอีกตัวที่วัดได้แบบเป็นรูปธรรมมากดังนี้

ความสูงเฉลี่ยชายไทยที่ 171 เซนติเมตร คุณเศรษฐา ทวีสิน 192 เซนติเมตร ได้ไป 5.0 คุณพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ 175 เซนติเมตร ได้ไป 3.25 ปัดเป็น 3.3 คะแนน

รายละเอียดอื่นที่ปรับคือ ลดเส้นแกนออกหมดเลย ทำแบบเดียวกับแผนภูมิเรดาร์ของเกม Winning Eleven ที่มีแค่เส้นค่าข้อมูลตัวแปรโยงกัน เพราะเส้นแกนมันกวนสายตา ก็จะได้แผนภูมิใหม่ดังภาพนี้ครับ

และผมทำตัวอย่างกรณีเราเลือกใช้กราฟแท่งแทนด้วยทั้งสองแบบแถมให้ ลองพิจารณาว่าแบบไหนเทียบง่ายกว่า ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับผู้รับเป็นสำคัญ ถ้าผู้รับเคยเล่นเกม Winning Eleven มา อายุเกิน 30 กว่าๆ นี่น่าจะคุ้นกับแผนภูมิเรดาร์ แต่ถ้าเป็นคนทั่วไป ใช้กราฟแท่งอาจจะง่ายกว่านะครับ

อ้างอิง

What is a Radar Chart?
Radar Charts: A Detailed Guide