Category: Data Storytelling

• September 7, 2023

  แผนภูมิเรดาร์ เมื่อไรใช้ เมื่อไรหนี

  พูดกันตรงๆ ผมไม่เคยใช้แผนภูมิเรดาร์ (Radar Chart)  ในการนำเสนอข้อมูลเลย เห็นแผนภูมินี้ทีไร นึกถึงสมัยเล่นเกมฟุตบอล Winning Eleven ที่ผู้พัฒนาจะแสดงค่าพลังนักเตะด้วยแผนภูมิเรดาร์ แผนภูมินี้ใช้แสดงข้อมูลแบบหลายตัวแปรที่มีจำนวนตัวแปรอย่างน้อยสามหรือสี่ตัวขึ้นไป โดยจะถูกแทนที่บนแกนสำหรับแต่ละตัวแปร แผนภูมินี้มีลักษณะคล้ายกับใยแมงมุมบางคนก็เลยเรียก Spider chart มันถูกออกแบบเพื่อเปรียบเทียบตัวแปร และช่วยให้ตัดสินใจด้วยการมองอย่างรวดเร็ว ถ้าอยากใช้แผนภูมินี้ต้องทำอะไรบ้าง จุดแข็งของแผนภูมินี้มีอะไรบ้าง จุดด้อยของแผนภูมิเรดาร์ ไม่ใช้เรดาร์ แต่อยากเทียบค่าตัวแปรหลายตัว ทำอย่างไร แผนภูมิเรดาร์สวย แต่อาจดูรก ทางแก้ง่ายๆ คือใช้กราฟแท่งครับ ทั้งแบบกราฟจิ๋ว (small multiples) เรียงกันไป หรือแบบหันหลังชนกันก็ได้ครับ (back to back bars) ขอใช้โอกาสนี้ลองทำ makeover งานของผู้ใช้ x ที่ชื่อ NB News – Editor Watchara R. เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้นนะครับ ซึ่งในภาพเดิมที่เทียบนายก และนายกเงา มีการเทียบตัวแปร 4 ตัว อธิบายวิธีการคิดคะแนน ซึ่งก็ไม่ได้ละเอียดนัก…
• February 7, 2023

  AI ใน Excel

  

  ช่วงนี้คนตื่นเต้นความร่วมมือระหว่าง Microsoft กับ OpenAI ผู้พัฒนา ChatGPT ที่กำลังกลายเป็นคุกคามธุรกิจ Google และตำแหน่งงานต่างๆ ในธุรกิจด้วยนะครับ แต่ที่จริงแล้ว Microsoft นำ AI มาเพิ่มประสิทธิภาพให้กับซอฟต์แวร์ของตัวเองมากมาย รวมถึง ไมโครซอฟท์ 365 ที่เราคุ้นเคยกันด้วย โดยเฉพาะ Excel นั้นมีพลัง AI แผงอยู่มากมาย AI ช่วยวิเคราะห์ข้อมูล เราสามารถใช้ AI หา Insights ได้ ไม่ว่าจะเป็นการเรียงลำดับข้อมูล การหาค่าผิดปกติ (outlier) แถมยังมีความเข้าใจภาษาด้วย คือเราสามารถพูดถึงตัวแปร 2 ตัวแล้วให้มันช่วยสร้างกราฟให้ก็ได้ หรือถ้าคิดอะไรไม่ออกก็ให้ Excel วิเคราะห์ให้เลยก็ยังได้ AI ช่วยทำภาพดาต้าแบบมี focus อย่างที่บอกไปว่า Excel สามารถหาค่าผิดปกติหรือ outlier ให้ได้ แต่ที่ผมชอบมากคือมันทำกราฟให้แถมเพิ่ม focus ให้ภาพด้วย จำได้ไหมครับว่าคนจะจำภาพเราได้ก็ต่อเมื่อเราทำ focus ไว้อย่างเหมาะสมด้วย…
• January 12, 2023

  สองขั้นตอนช่วยให้ภาพดาต้าชัดเจนและน่าจดจำ

  

  ไม่บ่อยนักที่แนวคิดฝั่ง data visualization และ data storytelling จะได้รับการยืนยันจากฝั่งนักวิชาการนะครับ แต่นี่คือหนึ่งงานวิจัยที่ฟันธงแล้วว่าถ้าเราทำตาม 2 ขั้นตอนนี้ ข้อมูลที่เราสร้างจาก insights จะช่วยให้กลุ่มเป้าหมายเข้าใจได้ง่ายและจำความหมายของมันได้นาน งานวิจัยที่ยืนยันเรื่องนี้ชื่อว่า Declutter and Focus: Empirically Evaluating Design Guidelines for Effective Data Communication ที่ตีพิมพ์ใน IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics เมื่อเดือนตุลาคม 2022 ที่ผ่านมา ทำให้ภาพดาต้ามีประสิทธิภาพด้วยการ declutter และ focus สองขั้นตอนที่ช่วยให้ภาพดาต้าของเราดูดีและจำง่ายคือ (1) declutter และ (2) focus declutter คือเทคนิคลดทอนรายละเอียดที่รกรุงรังและไม่จำเป็นออกจากภาพดาต้า เช่นเส้นกริด เส้นขอบตาราง ป้ายข้อมูลที่ซ้ำซ้อน หรือพูดง่ายๆ ก็คือการทำความสะอาดภาพดาต้าเราให้กลายเป็นผืนผ้าใบที่มีแต่องค์ประกอบที่จำเป็น หลังจากนั้นในขั้นตอน focus…
• July 12, 2022

  Data storytelling เกี่ยวอะไรกับ DIKW Pyramid

  

  ใครที่คุ้นเคยกับเรื่อง data literacy น่าจะเคยผ่านตารูปพีระมิด DIKW ที่ย่อมาจาก data, information, knowledge และ wisdom กันมาบ้างนะครับ แนวคิด DIKW Pyramid นี้มีคนดัดแปลงออกมาเป็นแผนภูมิหลายแบบมาก ชุมชนฝั่งการจัดการความรู้ก็เอาไปทำเป็นภาพพีระมิดแบบละเอียดขึ้นไปอีก แต่โดยหลักการแล้วแนวคิดนี้อธิบายว่า ข้อมูล (data) นั้นจะถูกประมวลผลไปอยู่ในรูปที่เป็นระเบียบแบบแผน เข้าใจได้ (information) และความเข้าใจในข้อมูลเหล่านั้นก็จะทำให้เกิดความรู้ใหม่ (knowledge) เมื่อนำความรู้นี้ไปใช้ก็กลายเป็นปัญญา (wisdom) นั่นเอง ถ้าพิจารณาจากขึ้นตอนที่เปลี่ยนจาก knowledge เป็น wisdom ใน KM Cognitive Pyramid เราจะเห็นว่ามีเรื่องของการประยุกต์ (apply) การวิเคราะห์ (analyze) การแสดงผล (display) และการแสดงภาพ (visualize) อยู่ด้วย นั่นหมายความว่าหากเราต้องการจะเปลี่ยนผ่านความรู้ไปเป็นปัญญา มันต้องผ่านการวิเคราะห์หาผลเชิงลึก (insights) และผ่านการเล่าเรื่องที่ดีนั่นเอง (storytelling) จุดนี้ละครับที่ data storytelling เข้ามาเชื่อมเพื่อกระจายองค์ความรู้ที่องค์กรสกัดออกมาจากบริบทข้อมูลของตนเอง ขยายผลออกไปในวงกว้างระดับองค์กรหรือสู่สาธารณะ…