ที่มา
มีโปรเจคเล็กๆ ช่วงที่เบรคคุมสอบ และเกิดจากความสนใจในตัวเลขต่างๆ ของภาคอุดมศึกษาในบ้านเราเพราะทำงานด้านประกันคุณภาพด้วย ก็เลยไปหาข้อมูลจากกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ครับ (https://info.mhesi.go.th/)
ข้อมูลชุดนี้ดูย้อนหลังได้หลายสิบปี แต่ที่น่าสนใจคือช่วงหลังมานี้เราได้ยินกันบ่อยว่าเด็กเกิดน้อยลง เด็กสนใจอุดมศึกษาน้อยลง ก็เลยอยากรู้ว่ารอบ 5 ปีล่าสุดเราผลิตบัณฑิตมากแค่ไหน
เตรียมข้อมูล
ข้อมูลของ อว. มีหลายชุด ส่วนใหญ่มาในรูปแบบ Excel PivotTable ซึ่งสามารถเลือกปรับดูได้ตามที่ต้องการนะครับ เช่นข้อมูลด้านล่างนี้แสดงจังหวัด ระดับปริญญา ประเภทสถาบัน และชื่อสถาบัน ถ้าเราไม่อยากให้แสดงจังหวัด ก็แค่ดึงออกจากช่อง Rows ของ PivotTable Fields ได้เลย
หรือถ้าเราอยากดูภาพรวมแค่ประเภทสถาบัน (รัฐฯ vs. เอกชน) ก็เลือกดึงรายละเอียดจังหวัด ชื่อสถาบัน คณะ และสาขาวิชาออก ก็จะเหลือแค่จำนวนบัณฑิตที่จบจากสถาบันแต่ละประเภทได้
ทีนี้ถ้าเราอยากดูข้อมูลหลายปี ก็ต้องรวมไฟล์ละครับ ผมก็เลือกมา 5 ปีล่าสุดและจัดการรวมข้อมูลหลังจากปรับ PivotTable เป็นแบบที่ต้องการ ในที่นี้ผมต้องการดูตัวเลขบัณฑิตในแต่ละสาขา เอาแบบที่เข้าใจง่ายที่สุด ซึ่งทาง อว. ก็มีข้อมูลที่แบ่งตามกลุ่มสาขา ISCED ซึ่ง เป็นระบบที่องค์กรยูเนสโกพัฒนาเพื่อช่วยให้คนทั่วโลกเข้าใจและจัดกลุ่มหัวข้อการเรียนรู้ในสถานศึกษาโดยการจัดกลุ่มครั้งล่าสุดเมื่อปี 2013 มีทั้งหมด 10 กลุ่มดังนี้ครับ
| Broad field | Narrow field | Detailed field |
| 01 Education | ||
| 011 Education | ||
| 0111 Education science | ||
| 0112 Training for pre‐school teachers | ||
| 0113 Teacher training without subject specialisation | ||
| 0114 Teacher training with subject specialisation | ||
| 02 Arts and humanities | ||
| 021 Arts | ||
| 0211 Audio‐visual techniques and media production | ||
| 0212 Fashion, interior and industrial design | ||
| 0213 Fine arts | ||
| 0214 Handicrafts | ||
| 0215 Music and performing arts | ||
| 022 Humanities (except languages) | ||
| 0221 Religion and theology | ||
| 0222 History and archaeology | ||
| 0223 Philosophy and ethics | ||
| 023 Languages | ||
| 0231 Language acquisition | ||
| 0232 Literature and linguistics | ||
| 03 Social sciences, journalism and information | ||
| 031 Social and behavioural sciences | ||
| 0311 Economics | ||
| 0312 Political sciences and civics | ||
| 0313 Psychology | ||
| 0314 Sociology and cultural studies | ||
| 032 Journalism and information | ||
| 0321 Journalism and reporting | ||
| 0322 Library, information and archival studies | ||
| 04 Business, administration and law | ||
| 041 Business and administration | ||
| 0411 Accounting and taxation | ||
| 0412 Finance, banking and insurance | ||
| 0413 Management and administration | ||
| 0414 Marketing and advertising | ||
| 0415 Secretarial and office work | ||
| 0416 Wholesale and retail sales | ||
| 0417 Work skills | ||
| 042 Law | ||
| 0421 Law | ||
| 05 Natural sciences, mathematics and statistics | ||
| 051 Biological and related sciences | ||
| 0511 Biology | ||
| 0512 Biochemistry | ||
| 052 Environment | ||
| 0521 Environmental sciences | ||
| 0522 Natural environments and wildlife | ||
| 053 Physical sciences | ||
| 0531 Chemistry | ||
| 0532 Earth sciences | ||
| 0533 Physics | ||
| 054 Mathematics and statistics | ||
| 0541 Mathematics | ||
| 0542 Statistics | ||
| 06 Information and Communication Technologies (ICTs) | ||
| 061 Information and Communication Technologies (ICTs) | ||
| 0611 Computer use | ||
| 0612 Database and network design and administration | ||
| 0613 Software and applications development and analysis | ||
| 07 Engineering, manufacturing and construction | ||
| 071 Engineering and engineering trades | ||
| 0711 Chemical engineering and processes | ||
| 0712 Environmental protection technology | ||
| 0713 Electricity and energy | ||
| 0714 Electronics and automation | ||
| 0715 Mechanics and metal trades | ||
| 0716 Motor vehicles, ships and aircraft | ||
| 072 Manufacturing and processing | ||
| 0721 Food processing | ||
| 0722 Materials (glass, paper, plastic and wood) | ||
| 0723 Textiles (clothes, footwear and leather) | ||
| 0724 Mining and extraction | ||
| 073 Architecture and construction | ||
| 0731 Architecture and town planning | ||
| 0732 Building and civil engineering | ||
| 08 Agriculture, forestry, fisheries and veterinary | ||
| 081 Agriculture | ||
| 0811 Crop and livestock production | ||
| 0812 Horticulture | ||
| 082 Forestry | ||
| 0821 Forestry | ||
| 083 Fisheries | ||
| 0831 Fisheries | ||
| 084 Veterinary | ||
| 0841 Veterinary | ||
| 09 Health and welfare | ||
| 091 Health | ||
| 0911 Dental studies | ||
| 0912 Medicine | ||
| 0913 Nursing and midwifery | ||
| 0914 Medical diagnostic and treatment technology | ||
| 0915 Therapy and rehabilitation | ||
| 0916 Pharmacy | ||
| 0917 Traditional and complementary medicine and therapy | ||
| 092 Welfare | ||
| 0921 Care of the elderly and of disabled adults | ||
| 0922 Child care and youth services | ||
| 0923 Social work and counselling | ||
| 10 Services | ||
| 101 Personal services | ||
| 1011 Domestic services | ||
| 1012 Hair and beauty services | ||
| 1013 Hotel, restaurants and catering | ||
| 1014 Sports | ||
| 1015 Travel, tourism and leisure | ||
| 102 Hygiene and occupational health services | ||
| 1021 Community sanitation | ||
| 1022 Occupational health and safety | ||
| 103 Security services | ||
| 1031 Military and defence | ||
| 1032 Protection of persons and property | ||
| 104 Transport services | ||
| 1041 Transport services |
เลือกภาพข้อมูลที่เหมาะสม
ที่จริงผมเลือกข้อมูลไว้สองเรื่องคือ กลุ่มสาขา ISCED และเพศของบัณฑิตเพื่อจะดูว่าอุดมศึกษาไทยผลิตบัณฑิตชายหญิงต่างกันมากน้อยแค่ไหน และแต่ละสาขาวิชา ได้รับความสนใจจากนิสิตนักศึกษาแต่ละเพศต่างกันแค่ไหน
เพื่อจะแสดงข้อมูลในรอบ 5 ปี เทียบแบบหลายกลุ่มสาขา ก็เลยเลือกใช้ #smallmultiple #linegraph มาแสดงข้อมูล
ซึ่งถ้าดูในภาพรวมก่อนก็จะเห็นว่าเรามีบัณฑิตหญิงมากกว่าชายอยู่เท่าตัว และจำนวนบัณฑิตที่ลดลงอย่างมากในปี 2561 เป็นต้นมาก็เป็นกลุ่มนี้เช่นกัน
และใช้เทคนิคเดียวกันแยกดูบัณฑิตตามสาขาที่จบได้
เราพบ Insights อะไรบ้าง
เมื่อเราแยกดูข้อมูลบัณฑิตตามสาขา ISCED ก็จะเห็นสองประเด็นชัดเจนคือ
1. บัณฑิตหญิงมีมากกว่าบัณฑิตชายแทบทุกสาขา ตรงกับเทรนด์ในภาพรวม ยกเว้นสาขาด้านวิศวกรรม อุตสาหกรรมและสถาปัตยกรรม ที่โดยรวมแล้วมีบัณฑิตชายมากกว่าเท่าตัว
2. สาขาที่เจ็บหนักที่สุดคือกลุ่มบริหารธุรกิจ การจัดการและกฎหมาย เพราะจำนวนบัณฑิตหญิงที่ลดลงอย่างมาก
3. ถ้าพิจารณาจากอัตราการเกิดของประชากรไทย ตัวเลขนี้ก็มีแต่จะลดลงเรื่อยๆ สิ่งที่สถาบันอุดมศึกษาแต่ละแห่งพยายามอย่างมากในเวลานี้คือการหาลูกค้าใหม่ในประเทศ (reskill + upskill วัยทำงาน) และหาลูกค้าต่างประเทศ (นักศึกษานานาชาติ) เพราะที่จริงประชากรโลกจะเพิ่มขึ้น
candid data 
Leave a comment